Zasady funkcjonowania cmentarza parafialnego

Zasady funkcjonowania cmentarza parafialnego św. Marcina, z którego korzystają wierni parafii jarocińskich. Zgodnie z przepisami prawa dotyczącymi cmentarzy parafialnych i komunalnych oraz statutami Synodu Diecezji Kaliskiej (pkt. 659 - 689), ustalono następujące decyzje:

  1. Zgodnie z pkt. 5 Synodu Diecezji Kaliskiej dotyczącym regulaminu cmentarza, obowiązuje opłata dzierżawy miejsca pochówku na okres 20 lat, którą mają obowiązek uiścić wszyscy, którzy posiadają groby na cmentarzu parafialnym.
    • Opłata dzierżawy za miejsce stanowi fundusz na rzecz prac remontowych na cmentarzu.
    • Opłata dzierżawy za miejsce stanowi również fundusz na rzecz utrzymania porządku na cmentarzu (wywóz śmieci, opłata za wodę, oświetlenie, dbanie o drzewostan, odśnieżanie i inne prace).
    • Opłata dzierżawy za miejsce na cmentarzu parafialnym w Jarocinie, za I okres dzierżawy uiszcza się na okres 20 lat.
    • Opłatę dzierżawy po I okresie 20-letnim, można również uiszczać na okres krótszy niż 20 lat.
    • Opłata dzierżawy za miejsce, ustala i zmiany wprowadza się po uzgodnieniach Ks. Proboszcz i Rady Ekonomicznej parafii św. Marcina.
    • Opłatę dzierżawy, można uiszczać w biurze parafialnym (ul. Kardynała Stefana Wyszyńskiego 3 w Jarocinie).
    Jak podaje pkt. 687 statutu Synodu Diecezji Kaliskiej: jako zasadę przyjmuje się, że opłaty na cmentarzu parafialnym powinny być analogiczne do opłat pobieranych na cmentarzu komunalnym.
  2. Na postawienie nagrobka a także na wjazd pojazdu mechanicznego na cmentarz, montowanie ławek, sadzenie krzewów przy grobach, układanie chodników wokół grobów wymagana jest zgoda Administratora cmentarza tj. proboszcza parafii św. Marcin (por. Synod Diecezji Kaliskiej pkt. 673).
  3. Upływ okresu 20 lat, zgodnie z prawem cywilnym, powoduje wygaśnięcie prawa do grobu. Synod jednak zaleca, by powiadomić o tym, jeśli to możliwe, osobę opiekującą się grobem i zapytać ją o zamiar dalszego przedłużenia go. Nadto na tablicy cmentarnej powinna widnieć stała informacja, powiadamiająca, że każdy grób, po 20 latach, może być użyty do ponownego pochówku, chyba że osoba nim się opiekująca zgłosi wcześniej zamiar dalszego utrzymania go, uiszczając opłatę należną na kolejne 20 lat (por. Synod Diecezji Kaliskiej pkt. 677), lub krótszy zob. pkt. 1.
  4. Zgodnie z pkt. 8. Synodu Diecezji Kaliskiej, dotyczącym regulaminu cmentarza na grobach można ustawiać nagrobki po uprzednim uzyskaniu zezwolenia od Administratora cmentarza. Aby uzyskać zgodę, należy przedstawić projekt nagrobka oraz uiścić opłatę w wysokości 10% od wartości nagrobka.
  5. Zgodnie z pkt. 13. Synodu Diecezji Kaliskiej, dotyczącym regulaminu cmentarza: Zarząd cmentarza nie odpowiada za szkody na grobach powstałe na skutek klęsk żywiołowych, kradzieży i aktów wandalizmu oraz rzeczy pozostawionych bez nadzoru.
  6. Dla zabezpieczenia nagrobków przed aktami wandalizmu mogących mieć miejsce na cmentarzu podjęto decyzję o zamykaniu cmentarza (za wyjątkiem Uroczystości Wszystkich Świętych 1 XI i Dnia Zaduszanego 2 XI. Godziny otwarcia cmentarza wywieszone są na bramach cmentarnych.
  7. Na utrzymanie cmentarza przeznaczone zostają równie ofiary składane przez wiernych w dniu Uroczystości Wszystkich Świętych 1 XI na terenie cmentarza parafialnego lub w biurze parafialnym (po wcześniejszym zaznaczeniu iż jest to ofiara na utrzymanie cmentarza).
  8. Zabrania się poruszania pojazdami mechanicznymi i jednośladowymi po terenie cmentarza.
  9. Decyzję o rezygnacji z dzierżawy miejsca na cmentarzu parafialnym należy zgłosić w biurze parafialnym, parafii p.w. św. Marcina w formie pisemnej, z okazaniem dokumentu potwierdzającego prawo do wskazanego groby (pokwitowanie opłaty dzierżawy wystawione przez administratora cmentarza).
  10. Zwracam się z prośbą o zakręcanie kranów na cmentarzu, segregację i wyrzucanie śmieci do kontenerów znajdujących się w wyznaczonym miejscu (kierunek i miejsce umieszczenia kontenerów wskazane jest tablicami informacyjnymi).
  11. W najbliższym czasie zostanie przeprowadzona inwentaryzacja cmentarz parafialnego (co ułatwi między innym lokalizację pochówku poszczególnych osób).

Proboszcz Parafii p.w. św. Marcina w Jarocinie ks. prałat Dariusz Matusiak

Regulamin Cmentarza Parafialnego

  1. Cmentarz parafialny jest miejsce spoczynku zmarłych, jest miejscem świętym, modlitwy, ciszy, świadectwa wiary w życie pozagrobowe i wyrazem szacunku dla zmarłych.
  2. Właścicielem Cmentarza parafialnego jest Parafia p.w. św. Marcina, ul. Kard. S. Wyszyńskiego 3, 62-200 Jarocin, tel. 62 747 22 43, reprezentowana przez Ks. Proboszcza.
  3. Trosce i opiece wszystkich, poleca się staranie o porządek i czystość na i w obrębie cmentarza:
    • odpady i śmieci (tylko cmentarne), należy składać do kontenerów wskazanych przez Zarządcę Cmentarza – nie wyrzucać poza ogrodzenie;
    • stare nagrobki po remoncie oraz gruz powinny być wywożone poza teren cmentarza.
  4. Ustalanie miejsca na cmentarzu pod nowy grobu, przedłużenie miejsca na dalsze lata, likwidacji miejsca np. przez ekshumację lub rezygnację z dalszego zajmowania miejsca należy dokonać w biurze parafialnym.
  5. Wszelkie prace związane ze zmianą figuracją grobu, pomnika – ustawienie nowego – muszą być uzgodnione w biurze parafialnym i pisemnie zatwierdzone:
    • na nagrobek trwały powinien być wykonany projekt lub przynajmniej szkic zatwierdzony przez Zarządcą cmentarza (przed wykonaniem);
  6. Zarządca cmentarza ma prawo do likwidacji wszelkich zmian wystroju cmentarza dokonanych bez jego zgody, bez ponoszenia jakichkolwiek kosztów.
  7. Zakazuje się:
    • samodzielnej zmiany wystroju cmentarza (usuwania i sadzenia drzew, usuwania zabytkowych pomników, umieszczania ławek i kostki wokół grobu);
    • zakłócania ciszy, porządku i powagi miejsca;
    • picia alkoholu, palenia papierosów, używania środków odurzających;
    • zanieczyszczania;
    •poruszania się pojazdami mechanicznymi i jednośladowymi, poza przypadkami związanymi z funkcjonowaniem cmentarza;
    • wprowadzania zwierząt (zakaz ten nie dotyczy psów przewodników);
    • wszystkiego, co jest obce świętości miejsca.
  8. Cmentarz podzielony jest na sektory: I, II, III, IV, V, VI, VI, VII, VIII, VIII a.
  9. Cmentarz posiada wejścia:
    • od ul. Al. Niepodległości (dwie bramy wjazdowe);
    • od strony kaplicy pogrzebowej (jedna mała brama wjazdowa);
    • od strony cmentarza komunalnego (furtka - wejście osobowe).
  10. Godziny otwarcia cmentarza:
    • w porze letniej od godz. 7.00 do 22.00;
    • w porze zimowej od godz. 7.00 do 20.00;
    • w dniu 1 i 2 listopada cmentarz jest otwarty 24h.
  11. W dniu 1 listopada na terenie cmentarza sprawowana jest Msza św. o godz. 14.00.
  12. Zarząd cmentarza nie odpowiada za szkody na grobach powstałe na skutek klęsk żywiołowych, kradzieży i aktów wandalizmu oraz za rzeczy pozostawione bez nadzoru.

Niniejszy regulamin Cmentarza parafialnego przy ul Al. Niepodległości został znowelizowany zgodnie z prawem Pierwszego Synodu Diecezji Kaliskiej punkty 659-689 oraz aneks nr7. Został on podany do wiadomości publicznej i wchodzi w życie z dniem 1 maja 2013r.

Pogrzeb chrześcijański - obowiązujące normy postępowania

Grzebanie zmarłych

Pogrzeb chrześcijański nie udziela zmarłemu ani sakramentu, ani sakramentaliów; zmarły znajduje się już poza porządkiem ekonomii sakramentalnej. Pogrzeb jest jednak obrzędem liturgicznym Kościoła.

Kodeks Prawa Kanonicznego zawiera podstawowe normy dyscyplinarne dotyczące pogrzebu, ale należy je również uzupełnić odpowiednimi normami liturgicznymi.

Obrzędy pogrzebu (Ordo Exsequiarum) liturgii rzymskiej proponują trzy formy pogrzebu, odpowiadające trzem miejscom ich sprawowania (dom, kościół i cmentarz). Bierze się również pod uwagę - dla rodziny ma to szczególne znaczenie - jakie są zwyczaje lokalne, czego wymaga kultura i pobożność ludowa.

Katechizm Kościoła Katolickiego zwraca uwagę na następujące elementy towarzyszące obrzędowi pogrzebu:
- pozdrowienie wspólnoty - obrzęd pogrzebu rozpoczynamy w duchu wiary, kierując do bliskich zmarłego słowa pocieszenia, a jednocześnie warto wykorzystać okazję na zwrócenie uwagi na to, co przekracza perspektywy "tego świata" i na doprowadzenie wiernych do prawdziwych perspektyw wiary w Chrystusa Zmartwychwstałego;
- liturgia słowa - wymaga ona szczególnego przygotowania, tym bardziej, że w zebranej wspólnocie mogą znajdować się wierni, którzy rzadko uczestniczą w liturgii, a także ewentualni przyjaciele zmarłego nie będący chrześcijanami. Wygłaszana homilia nie powinna przypominać pochwalnej mowy pogrzebowej, lecz ukazywać misterium śmierci chrześcijańskiej w świetle Chrystusa Zmartwychwstałego;
- ofiara eucharystyczna - przez celebrację Eucharystii wspólnota wiernych, a szczególnie rodzina zmarłego uczy się żyć w łączności z tym, który "zasnął w Panu", przyjmując Ciało Chrystusa, którego zmarły nadal jest żywym członkiem, modląc się za niego i z nim;
- pożegnanie zmarłego - żegnając zmarłego Kościół poleca go Bogu i to przede wszystkim należy podkreślić, a nie fakt, że "oddaje się go ziemi".

Prawo do pogrzebu

Wierni zmarli powinni otrzymać pogrzeb kościelny, zgodnie z przepisem prawa. Kanon określa, że pogrzeb kościelny jest prawem każdego wiernego, który odchodzi z tego świata. Prawo to oczywiście rodzi automatycznie obowiązek Kościoła celebrowania tego obrzędu. Jak to jeszcze dostrzeżemy w dalszych rozważaniach, prawo to może zostać w pewnych konkretnych przypadkach ograniczone. Pogrzeb kościelny, w którym Kościół wyprasza duchową pomoc zmarłym, okazuje szacunek ich ciału i równocześnie żywym niesie pociechę nadziei, należy odprawiać z zachowaniem przepisów liturgicznych.

Prawo do pogrzebu kościelnego na pierwszym miejscu przysługuje wszystkim wiernym zmarłym. Prawodawca kościelny rozpatruje również innego rodzaju przypadki:
- Co do pogrzebu, katechumeni są zrównani z wiernymi.
- Ordynariusz miejsca może zezwolić na pogrzeb kościelny dzieci, których rodzice mieli zamiar je ochrzcić, a jednak zmarły przed chrztem.
- Ochrzczonym przynależnym do jakiegoś Kościoła lub wspólnoty kościelnej niekatolickiej, można pozwolić na pogrzeb kościelny według roztropnego uznania ordynariusza miejsca, jeśli nie ma ich własnego szafarza; chyba, że się ustali, iż mieli przeciwną wolę.

Odnośnie samego sposobu grzebania, Kościół na pierwszym miejscu zaleca pochówek ciał do ziemi, nie zabrania jednak kremacji, jeśli nie została wybrana z pobudek przeciwnych nauce chrześcijańskiej.

Miejsce nabożeństwa pogrzebowego

Nabożeństwo pogrzebowe za każdego wiernego winno być z reguły odprawione w jego własnym kościele parafialnym.

Każdy jednak wierny albo ci, do których należy troska o pogrzeb zmarłego, mogą wybrać inny kościół na pogrzeb, za zgodą tego, kto nim zarządza, i po zawiadomieniu własnego proboszcza.

Jeśli śmierć nastąpiła poza własną parafią i nie przeniesiono do niej zwłok ani nie został zgodnie z prawem wybrany inny kościół pogrzebu, nabożeństwo należy odprawić w kościele parafii, gdzie śmierć nastąpiła, chyba, że prawo partykularne wyznacza inny kościół.

Nabożeństwo pogrzebowe za biskupa diecezjalnego winno być odprawione w jego własnym kościele katedralnym, chyba, że wybrał on inny kościół.

Nabożeństwo pogrzebowe za zakonników lub członków stowarzyszenia życia apostolskiego ma być z reguły odprawione we własnym kościele lub kaplicy. Jeśli instytut lub stowarzyszenie są kleryckie, odprawia je przełożony, w pozostałych wypadkach kapelan.

Miejsce pochowania zmarłego

Podobnie jak w przypadku nabożeństwa pogrzebowego, również odnośnie miejsca pochówku, każdemu wolno wybrać cmentarz pogrzebania, chyba, że prawo partykularne postanawia inaczej.

Jeśli parafia posiada własny cmentarz, na nim powinni być grzebani wierni zmarli, chyba, że inny cmentarz został zgodnie z prawem wybrany przez samego zmarłego albo przez tych, do których należy zajęcie się pogrzebem zmarłego.

Po pogrzebie należy sporządzić akt w księdze zmarłych, zgodnie z postanowieniami prawa partykularnego.

Ewentualne wyróżnienia towarzyszące ceremonii pogrzebu

Prócz wyróżnień, których źródłem może być urząd liturgiczny lub święcenia, oraz poza honorami należnymi władzom świeckim stosownie do przepisów liturgicznych, w obrzędach pogrzebowych nie należy okazywać szczególnych względów prywatnym osobom lub stanowiskom ani w ceremoniach, ani w zewnętrznej okazałości.

Odmowa pogrzebu kościelnego

Kodeks Prawa Kanonicznego określa wypadki, w jakich wierny zostaje pozbawiony prawa do pogrzebu kościelnego. Pogrzebu kościelnego powinni być pozbawieni:
- notoryczni apostaci, heretycy i schizmatycy;
- osoby, które wybrały spalenie swojego ciała z motywów przeciwnych wierze chrześcijańskiej;
- inni jawni grzesznicy, którym nie można przyznać pogrzebu bez publicznego zgorszenia wiernych.

Pierwsza grupa ludzi nie budzi raczej wątpliwości. Ci, którzy porzucili wiarę chrześcijańską, dopuścili się herezji lub schizmy, postawili siebie poza Kościołem i dlatego nie mają prawa do pogrzebu kościelnego. W naszych polskich warunkach czasami zdarzają się odejścia katolików do innych wyznań, lub jeszcze częściej do różnego rodzaju sekt, np. do Świadków Jehowy. Wówczas osoby takie pozbawiają siebie prawa do pogrzebu kościelnego. Czasami jednak zdarzają się sytuacje, że jakiś ochrzczony notorycznie nie uczestniczy w sakramentach Kościoła (Spowiedź św., Eucharystia...). Notoryczne jednak nie praktykowanie nie jest dowodem na apostazję. Duszpasterz powinien przy nadarzającej się okazji upewnić się, że człowiek ten nie chce mieć nic wspólnego z wiarą i Kościołem, np. w czasie odwiedzin kolędowych. Powinien również odnotować fakt ten w kartotece parafialnej, albo jeszcze lepiej sporządzić dokument pisany stwierdzający stan faktyczny z podpisem zainteresowanej osoby. Bez takiego upewnienia się, duszpasterz nie ma prawa odmawiać pogrzebu, argumentując, że osoba ta nie praktykowała. Jest to tym bardziej zrozumiałe, że Kościół czasami pozwala również na pogrzeb kościelny osoby z innego wyznania chrześcijańskiego. Duszpasterz może jednak w inny sposób zaznaczyć dezaprobatę Kościoła wobec tego rodzaju postępowania, np. poprzez mniej okazałą ceremonię pogrzebową, czy przez odpowiednią homilię.

Drugą grupę stanowią ci, którzy wybrali spalenie swojego ciała z motywów przeciwnych wierze chrześcijańskiej, a więc np. dla zamanifestowania swojej niewiary w zmartwychwstanie, życie wieczne itp., właściwie wykluczyli siebie z grona członków Ludu Bożego i dlatego nie przysługuje im prawo do pogrzebu.

Wiele trudności w ocenie mogą przysporzyć przypadki osób określone ogólnie jako "jawni grzesznicy". Mówiąc o tej grupie osób, należy mieć na uwadze przede wszystkim tych, którzy jawnie i publicznie żyli w związkach niesakramentalnych, w konkubinacie itp.

W przypadku konkubinatu, gdy nie istniała żadna przeszkoda do zawarcia małżeństwa, sprawa wydaje się stosunkowo prosta. Zainteresowane osoby wykazują najczęściej złą wolę, nie chcąc zawrzeć prawdziwego małżeństwa. Duszpasterz posiada, więc prawo do odmowy pogrzebu lub odprawienia w sposób mniej uroczysty samej ceremonii. W przypadku innego rodzaju związków niesakramentalnych sprawa się komplikuje. Zmarły, który pomimo tego, że trwał w takim związku, utrzymywał jednak kontakt z Kościołem, modlił się, a nawet miał szczerą wolę zawarcia sakramentalnego związku małżeńskiego - znajduje się, więc w innej sytuacji. Ostatecznie decyzja należy tutaj do proboszcza, który przecież najlepiej zna miejscową sytuację.

W przypadku ślubów cywilnych, jeśli osoby takie nie mogą zawrzeć ślubu kościelnego z powodu przeszkody poprzedniego węzła, nie powinno to być jedynym motywem odmowy pogrzebu kościelnego. Powinny na to złożyć się jeszcze inne, dodatkowe elementy, np. notoryczne niepraktykowanie, nieprzyjmowanie kolędy, nieuczęszczanie dzieci na lekcje religii.

Kanon 1184 § 1 podkreśla bardzo ważny element - odmawia się pogrzebu tylko wtedy, gdy dana osoba nie wyraziła przed śmiercią żadnych oznak pokuty. Sytuacja zmienia się zasadniczo, gdy ktoś przed śmiercią wyspowiadał się i otrzymał rozgrzeszenie. Do oznak pokuty można zaliczyć jednak również: prośbę o kapłana, nawet gdyby nie zdążył przybyć, ucałowanie krzyża, wzbudzenie aktu żalu, uczynienie znaku krzyża itp. O oznakach pokuty może zaświadczyć nawet jedna wiarygodna osoba.

Dlatego duszpasterz przed odmową pogrzebu powinien upewnić się, czy czasami nie było jakichkolwiek oznak pokuty. Gdy powstaje jakaś wątpliwość, należy się zwrócić do miejscowego ordynariusza, do którego decyzji należy się dostosować.

Pozbawienie pogrzebu zawiera w sobie także odmowę odprawienia Mszy świętej pogrzebowej24. Nie oznacza to jednak, że nie wolno odprawiać za tego zmarłego jakiejkolwiek Mszy św. Wolno, a nawet należy odprawiać Msze św. w intencji tego zmarłego, ale nie może to być Msza św. pogrzebowa.

Należy również pamiętać, że odmowa pogrzebu kościelnego nie może wiązać się z odmową miejsca na cmentarzu parafialnym, chyba, że w danej miejscowości znajduje się inny cmentarz, np. komunalny. Każdy człowiek ma prawo do pogrzebu, chociażby nie odbywał się on według ceremonii kościelnej i w obecności kapłana. Tak więc, zarządca cmentarza wyznaniowego nie może zabronić pogrzebu na tym cmentarzu według innych rytów religijnych, czy świeckich. Nie może być jednak zmuszany do sprawowania pogrzebu kościelnego osoby, która powinna być go pozbawiona.

Pogrzeb samobójców

Kwestia pogrzebu samobójców nie jest w sposób bezpośredni podejmowana w obowiązującym Kodeksie Prawa Kanonicznego. W związku z tym odwołujemy się do Instrukcji liturgiczno-duszpasterskiej Episkopatu Polski o pogrzebie i modlitwach za zmarłych z 5 maja 1978 roku. Instrukcja ta w numerze 13 stwierdza: Według powszechnego zdania psychiatrów samobójcy nie są w pełni odpowiedzialni za swój czyn. Dlatego nie odmawia się im pogrzebu katolickiego, jeżeli w ciągu życia okazywali przywiązanie do wiary i Kościoła. Uczestnikom takiego pogrzebu należy wyjaśnić sytuację.

Zacytowany przepis odnosi się do tych, którzy zanim odebrali sobie życie należeli do grona ludzi, których moglibyśmy określić jako praktykujący katolicy. Fakt targnięcia się na własne życie odbieramy jako skutek jakiegoś stanu patologicznego i w związku z tym nie tylko nie odmawiamy im katolickiego pogrzebu, lecz także nie czynimy żadnych różnic w celebracji samej ceremonii. Oczywiście korzystamy z okazji czy to podczas homilii czy w innym stosownym czasie, by uświadomić wiernym, ze fakt odebrania sobie życia przez osobę, której pogrzeb ma miejsce, był podyktowany brakiem pełnej świadomości czy stanem chorobowym o podłożu psychiatrycznym.

W swej dalszej części Instrukcja poucza, że: Samobójcę, który przed zamachem na własne życie dawał zgorszenie, należy traktować jako jawno grzesznika. W takiej sytuacji już możemy mówić o ewentualnej odmowie pogrzebu katolickiego lub przynajmniej ograniczeniu uroczystego celebrowania samej ceremonii. Czynimy to jednak nie z tego powodu, że dana osoba popełniła samobójstwo, ale dlatego, że jej życie było przeciwne duchowi chrześcijańskiemu i do samej śmierci trwała w oddaleniu od Boga i Kościoła manifestują to również przez fakt zadania sobie śmierci. Tak więc w przypadku samobójców powinny dodatkowo weryfikować się elementy omawiane już w kan. 1184 § 1. Odprawienie bowiem takiej osobie pogrzebu identycznego jak każdemu innemu katolikowi żyjącemu w duchu religijnym byłoby zgorszeniem dla wspólnoty miejscowego Kościoła. Czasami zgorszenie dawane za życia przez samobójcę polega na alkoholizmie, a przez to również na braku praktyk religijnych. W związku z tym jednak, że zarówno samobójstwo, będące efektem jakiegoś zaburzenia psychicznego, jak i alkoholizm, który jest chorobą, nie powinny być jedynym motywem odmowy pogrzebu.

 
nawiedzenie rodzin przez
Maryję w Świętym Wizerunku Jasnogórskiej Ikony
Chcesz podyskutować na dręcząc Cię tematy?
Zadaj pytanie księdzu...
Dyżury spowiedników - stały
konfesjonał: Wt, Śr,Pt: 800-900
Czw: 1600-1700
codziennie 730-1700
kościół Św. Marcina
z wyjątkiem niedziel